Ongeveer 20 leden van de verschillende verenigingen van NMN waren naar de Pastorie in Holland gekomen voor de lezing van Annelotte Verhaagen over het maken van een documentaire. De workshop was bedoeld om wat achtergrond informatie te krijgen voor de NMN-opdracht om een film te maken over een alien museum.

Zij begon haar voordracht met de vraag wat is een documentaire? Een documentaire is een informatieve film. Veel gebruikte elementen zijn: interviews, archiefbeelden, foto’s, voice-over, etc.

Belangrijk bij het maken van een docu is dat je kiest voor een bepaalde stijl. Op museum TV (https://museumtv.nl/) wordt altijd een bepaald format toegepast. Een establishing shot wordt gevolgd door een opname van directeur/conservator die de kijker rondleidt in het museum. Maar er zijn vele andere mogelijkheden: vlog, film over specifieke activiteit, portret van een vrijwilliger, of een docudrama met gespeelde scènes.

Maak, voordat je aan de slag gaat, een plan. Dat begint met het doen van research, spreek met het personeel, wat geeft jou inspiratie? Schrijf dan het plan. Denk daarbij aan de 5 W’s (wie, wat, waar, waneer, waarom) en hoe. Denk na over de cameravoering, de verhaalstructuur, het gebruik van archief materiaal. Heel belangrijk is de doelgroep: voor wie is de film bedoeld?

Als het plan klaar is maak dan duidelijke afspraken met de directie, of het bestuur en met de mensen die je gaat filmen. De afspraken kunnen gaan over de financiën, over de planning van de opnames, de vertoning van de film, publicatie op social media.

Een interview kun je beginnen met een gesloten vraag (kan met ja of nee worden beantwoord: Vind je het leuk?), gevolgd door een open vraag: wat is er leuk aan? De geïnterviewde kan zijn/haar antwoorden beginnen met “ik”. Uit de rest van de zin wordt dan duidelijk wat de vraag is geweest.

Denk na over de cameravoering. Ga je uit de hand filmen, of met statief of een gimbal.

Zonder licht geen video. Kunstlicht en natuurlijk licht hebben allebei hun voor-en nadelen.

Geluid is een essentieel onderdeel van iedere film. Gebruik een externe microfoon en houd deze zo dicht mogelijk bij de geïnterviewde. Pas op voor storende geluiden, zoals wind.

De voordracht werd regelmatig onderbroken door vragen en opmerkingen uit het publiek, waar Annelotte op uitstekende wijze op reageerde. Hierdoor bleef het verhaal boeien. Na afloop van de eigenlijke voordracht mochten de aanwezigen in kleine groepjes wat discussiëren over NMN-opdracht voor 2024: een klein museum. Na een klaterend applaus mocht ik Annelotte danken voor haar inspirerende voordracht en de deelnemers succes wensen met de opdracht.

Hans van Doorne